21 Luty 2018    |    Eleonora, Feliks, Kiejstus

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Grunt to gleba, czyli dlaczego powinniśmy dbać o glebę

Gleba to biologicznie czynna powierzchniowa warstwa litosfery powstała ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych, głównie organizmów żywych, klimatu, wody, podlegającą ciągłym przemianom. Przemiany te mogą być pozytywne  ich efektem jest wzrost żyzności oraz negatywne – prowadzące do degradacji. O kierunku tych przemian decyduje także rolnik, jego wiedza i umiejętności. Znaczenie gleby w kształtowaniu wielkości i jakości plonu można rozpatrywać w kilku aspektach. 

 

  1. Gleba jest środowiskiem do życia miliardów różnych organizmów (5-15 t/ha) – bakterii, grzybów stawonogów, owadów i innych zwierząt. Organizmy te uczestniczą w przemianach związków organicznych do związków próchnicznych. Do swego rozwoju potrzebują związków węgla, azotu, wody i powietrza, makro- i mikroelementów. Rolnicy powinni zapewnić dopływ substancji organicznej, a gleba powinna być utrzymana w odpowiedniej strukturze. Tylko gleba aktywna biologiczne warunkuje uzyskanie odpowiedniej wielkości plonów. Środki ochrony roślin oraz błędy uprawowe mogą tą aktywność ograniczyć.

  2. Gleba jako środowisko przyrodnicze wzrostu i rozwoju roślin uprawnych. Rośliny do wzrostu i rozwoju potrzebują odpowiedniej ilości substancji organicznej, odpowiedniego odczynu i co najmniej średniej zawartości składników pokarmowych. Wskazana jest odpowiednia konstrukcja płodozmianu o odpowiednim doborze gatunków. Bilans substancji organicznej w płodozmianie nie powinien maleć. Odpowiedni odczyn i zawartość składników pokarmowych są wskaźnikami jej żyzności. Trzeba wykonywać analizy gleb w O.S.CH.R. Znajomość odczynu, zawartości makro- i mikroelementów jest podstawą zrównoważonego nawożenia.

  3. Znaczenie gleb w zmianach klimatycznych. Gleba jest olbrzymim magazynem związków węgla (CO2) i związków azotu, których emisja do atmosfery powoduje zmiany klimatyczne. Gleby w UE zawierają 70 mld ton węgla. Gleby w Polsce zawierają średnio ok 2% substancji organicznych i należą do uboższych w ten składnik w Europie. Wzbogacanie gleb w substancję organiczną tzw. sekwestracja węgla w glebie przyczynia się do podniesienia jej żyzności. Najbardziej wskazana jest uprawa roślin motylkowych i strączkowych, uprawa poplonów i nawozów zielonych. Uprawa gleby powinna być nastawiona na ograniczenie strat wody, nadanie jej odpowiedniej struktury i odpowiednie jej napowietrzenie. W środowisku beztlenowym następują procesy gnicia i emisja do atmosfery CH4 i N. Dbając o glebę i jej żyzność, która korzystnie wpływa na ilość i jakość plonów dbamy również o klimat .Rośliny w procesie fotosyntezy wykorzystują CO2 i wodę, budowany jest plon. Większe plony to zmniejszenie emisji do atmosfery CO2, N2O, CH4 oraz pary wodnej.

W 2012 roku FAO ogłosiła obchody Międzynarodowego Dnia Gleby – corocznie jest to 5 grudnia. Tegoroczne hasło brzmi: Gleby i rośliny strączkowe, symbioza dla życia.

 Krzysztof Domagała

Źródła:
1. Kształtowanie żyzności gleby, IUNG Puławy
2. Europejska Agencja Środowiska Gleba, materiały internetowe
3. Gleby w środowisku, D Hall, PWN
4. Ochrona środowiska glebowego, Piotr Kowalik, PWN 2015
5. Strona internetowa nawozy.eu