18 Grudzień 2017    |    Laura, Bogusław, Gracjan

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Nie czekaj – siej poplony

Nie czekaj – siej poplonyUproszczenia w uprawie i w produkcji oraz coraz większa specjalizacja powodują, że odchodzi się od następstwa roślin zgodnego z zasadami poprawnego zmianowania. W strukturze zasiewów dominują zboża. Prawie całkowite zaniechano uprawy roślin bobowatych. Wszystko to powoduje, że gleby ubożeją i tracą strukturę. Rozprzestrzeniają się choroby i szkodniki. Poplony są doskonałym „przerywnikiem” dla różnych monokultur uprawowych.


W rolnictwie, a zwłaszcza w rolnictwie ekologicznym, obowiązuje zasada, że pole powinno jak najkrócej pozostawać bez okrywy roślinnej. Obecność roślin na polu w okresie jesieni i zimy zapobiega erozji wietrznej i wodnej, a także powoduje zatrzymanie większej ilości śniegu.

Rośliny poplonowe pobierają i zatrzymują w sobie składniki mineralne, których nie wykorzystały poprzedzające je uprawy. Zaoranie poplonu pozwala z powrotem wzbogacać glebę w składniki mineralne i substancje organiczne. Wysiewane po zbiorze rośliny głównej, wcześnie schodzącej z pola, mogą dać od 15 do 30 ton masy zielonej będącej znakomitym nawozem. Świeża masa przyoranych roślin może zastąpić od 8 do 20 ton obornika. Poplony poprawiają wartość stanowiska i pozwalają na ograniczenie nawożenia. Uprawa roślin mątwikobójczych, np. niektórych odmian gorczycy białej, rzodkwi oleistej, poprawia stan fitosanitarny gleby. Udane poplony ograniczają zachwaszczenie, zmniejszają negatywne efekty suszy, poprawiają strukturę gleby.

Przystępując do Programu rolnośrodowiskowo-klimatycznego można otrzymać dodatkowe płatności, za każdy hektar poplonu utrzymanego na polu do wiosny. Jest to rekompensata za dobrowolne podjęcie działań, przez rolnika, na rzecz środowiska.

Poplony można spasać, można zaorać jako nawóz zielony lub wiosną zrobić z roślin ozimych kiszonki. Rośliny jare zasiane jako poplon można pozostawić na zimę jako mulcz. Udane poplony z roślin jarych, pozostawione do wiosny ograniczają parowanie gleby. Można w nią wsiać wiosną, bez orki, nasiona roślin uprawnych (np. buraków).

Rolnicy często twierdzą, że po poplonach pole jest bardzo wysuszone, że wyciągają one wilgoć. Taka sytuacja może wystąpić po poplonach ozimych, albo gdy np. gorczyca zbyt mocno wyrośnie, a zima jest łagodna i rośliny nie zmarzną – wówczas pole trzeba koniecznie zaorać. Dlatego, tam gdzie to możliwe zaleca się zastosować tylko uprawę agregatem w celu wymieszania poplonu z glebą, a także w celu zniszczenia chwastów. Dzięki temu zgromadzona w zimie wilgoć pozostaje w glebie i nie niszczy się jej struktury gruzełkowatej, która pozwala na podsiąkanie wody z głębszych warstw, a wzruszona płytko warstwa na powierzchni pola zapobiega wyparowaniu wilgoci.

Do siewu poplonów można użyć każde nasiona roślin, które mamy w gospodarstwie. Najlepiej wybierać gatunki, które charakteryzują się szybkim wzrostem początkowym, mają małe potrzeby wodne w okresie kiełkowania i wschodów, małe wymagania glebowe, a ich nasiona są stosunkowo tanie.

Dobór roślin do poplonu zależy też od terminu, w którym je wysiewamy i od sposobu jego użytkowania. Najwięcej wartości mają poplony z udziałem roślin bobowatych. Zaleca się mieszanie różnych gatunków roślin w celu zniwelowania wpływu zmiennych warunków glebowych i pogodowych. Dobrze jest też zastosować gatunki, które mają jakieś dodatkowe cenne właściwości (wcześniej wspomniane, ograniczające rozwój mątwika, odmiany gorczycy białej lub rzodkwi oleistej). Trzeba jednak pamiętać o stosowaniu zasady, że w poplonie siejemy wyłącznie rośliny niezbożowe jeśli w gospodarstwie uprawia się dużo zbóż.

Jakość poplonu w dużej mierze zależy też od warunków pogodowych występujących późnym latem i jesienią. Generalnie siew poplonów powinno się zakończyć do końca sierpnia, ale przy wilgotnej i ciepłej aurze także później zasiane rośliny poplonowe mogą dać spodziewany efekt.

Do połowy sierpnia mogą być wysiane, głównie do spasania lub na przyoranie jesienią, takie gatunki jak:

Roślina

Ilość wysiewu nasion w kg/ha

łubiny

140-160

seradela

50-60

słonecznik

25-30

groch siewny pastewny

140-160

bobik

200-250

gorczyca biała

15-20 (zniszczyć lub zaorać przed zakwitnięciem)

rzodkiew oleista

25-30

facelia

10-15

żyto

180-200


Do połowy wrześniu można jeszcze wysiać, na przyoranie jesienią lub na pozostawienie, w formie mulczu, do wiosny np.:

Roślina

Ilość wysiewu nasion w kg/ha

facelię

8-10 kg/ha,

gorczycę białą

10-20 kg/ha,

mieszankę gorczycy białej i facelii

10 + 5 kg/ha

rzodkiew

25-30 kg/ha,

rzepak jary i ozimy

4-5 kg/ha (uwaga: niektóre nasiona pozostają i kiełkują w uprawach następczych zachwaszczając pole) wyższe ilości wysiewu dotyczą przeznaczenia na mulcz

żyto z wyką ozimą (kosmatą)

80 kg żyta + 40 kg w I dekadzie września

żyto lub pszenżyto

180-200 kg na hektar najlepiej w drugiej dekadzie września


Marian Szałda