18 Luty 2018    |    Konstancja, Maksym, Bernadeta

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Przestawianie bydła z żywienia letniego na zimowe

Przestawianie bydła z żywienia letniego na zimoweOkres żywienia zimowego bydła trwa od połowy października do maja. Podstawową zasadą jest równomierne żywienie podczas całego okresu żywieniowego. W okresie zimy organizacyjnie łatwiej jest stosować indywidualne żywienie każdej krowy, zależnie od jej potrzeb, co jest trudniejsze w okresie letnim, gdy w zasadzie dawek zielonek się nie normuje. Dlatego, np. krowy wycielone w okresie żywienia zimowego, dają więcej mleka, mając prawidłowy przebieg laktacji. Okres przejściowy powinien trwać ok. 2 tygodnie. Mniej więcej tyle trwa przystosowanie się mikroorganizmów żwacza do nowej paszy.


W przypadku krów wysoko produkcyjnych, pasze treściwe są obecne w dawce pokarmowej przez cały rok, zmienia się jednak ich udział. Latem są to pasze wysokoenergetyczne, ale z chwilą wprowadzenia kiszonki z kukurydzy, należy zwiększyć udział pasz wysokobiałkowych. Istotne jest też zwiększenie zawartości dodatku witaminowego. Krowa w ciągu doby powinna przez 8 godzin jeść, tyle samo przeżuwać i odpoczywać. Gdy przeżuwa przez 7-8 godzin, wydziela 150-180 litrów śliny, która powoduje lepsze trawienie, a co za tym idzie – lepsze wykorzystanie skarmianej paszy i odpowiednią kwasowość w żwaczu.

Przy żywieniu zimowym należy dążyć do stosowania możliwie tego samego zestawu dawki paszowej przez jak najdłuższy okres. Uzyskujemy wtedy największą strawność paszy. Najlepiej jest zadawać jednocześnie 2 rodzaje kiszonek: wysokobiałkową, np. sianokiszonkę (15-20 kg), oraz kiszonkę zawierającą cukrowce, np. z kukurydzy (15 kg), siana (3-6 kg). Dla krów bardziej mlecznych dodaje się rośliny okopowe lub wysłodki i pasze treściwe wysokobiałkowe. Rośliny okopowe działają dietetycznie, dostarczają cukrowców, które przyczyniają się do lepszego trawienia wysokobiałkowych pasz treściwych. Organizm krowy kierując się biologią przygotowuje się do zimy, starając się zgromadzić jak najwięcej energii i soli mineralnych. Chcąc utrzymać wydajność mleka na wysokim poziomie i zachować dobrą płodność, trzeba zwiększyć dawkę pokarmową. Bardzo ważne w takiej dawce są aminokwasy zawierające siarkę, a więc metionina i cystyna oraz witaminy występujące w mleku, czyli A, D, E, K. Bogate w siarkę są nasiona zbóż i roślin motylkowych, makuch rzepakowy, otręby, siano łąkowe i siano z lucerny. Pasze ubogie w białko zawierają również mało siarki. Witaminy są bardzo ważne, gdyż dni stają się coraz krótsze i do organizmów zwierząt dociera coraz mniej światła. Dobrym źródłem witaminy A są kiszonki, siano, ziarno kukurydzy. Pozostałe witaminy znajdują się w bardzo małych ilościach w paszach, które są dostępne o tej porze roku, dlatego należy je uzupełniać dodatkami witaminowo-mineralnymi. Wysokowydajnym krowom popularne staje się podawanie tłuszczu jako dodatku energetycznego w okresie przejściowym do żywienia zimowego.

W przypadku przeżuwaczy ważnym jest aby nie następowała raptowna zmiana paszy, gdyż powoduje to ograniczenie procesów rozkładu i syntezy składników pokarmowych, nagłe wprowadzenie nowej paszy powoduje zaburzenia w funkcjonowaniu żwacza i trawieniu, objawiające się spadkiem produkcji mleka i niejednokrotnie biegunką. Powstałe straty produkcyjne są trudne do odrobienia i obniżają efekty ekonomiczne. Z tego też względu okres przejściowy z żywienia letniego na zimowe powinien trwać minimum dwa tygodnie. Często następuje to w sposób naturalny, gdyż malejące ilości pasz zielonych zastępowane są sukcesywnie paszami objętościowymi suchymi i kiszonkami. Prawidłowe przejście z jednego sposobu żywienia na drugi, zapewnia mikroflorze żwacza zaadaptowanie się do innego składu treści pokarmowej.

Krowy powinny mieć w ciągu całego roku nieograniczony dostęp do dobrej wody i do pasz objętościowych wysokiej jakości. Dawkę pokarmową należy zbilansować tak, aby pasze objętościowe pokrywały potrzeby pokarmowe wszystkich krów w oborze, a pasza treściwa dodawana była tylko wysokomlecznym krowom. Pasza objętościowa powinna być zadawana przed paszą treściwą. Dawkę paszy treściwej należy podzielić na kilka odpasów. Rolnik winien monitorować produkcję mleka, a jej spadek powinien być sygnałem do zmiany dawki paszy. Ważna jest również obserwacja stada, zmiany w zachowaniu zwierząt, niewyjady, nieprawidłowa konsystencja kału, świadczyć mogą także o nieprawidłowych dawkach pasz i wymagają ich zmian.

Bardzo ważna w okresie zakończenia sezonu pastwiskowego jest pielęgnacja racic. Chore racice mogą być przyczyną spadku wydajności mlecznej krów o 10-20%. Pogarsza się zdrowotność wymienia i, zwiększa się ilość komórek somatycznych w mleku. Ważnym zabiegiem związanym z pielęgnacją bydła jest systematyczna kontrola przyrostu rogu racicowego. Zaniedbanie pielęgnacji racic prowadzi do kulawizn, zniekształceń kości i stawów. Warto pamiętać, że miesięczny przyrost rogu racicznego wynosi około 3 mm. Pierwszą korekcję racic przeprowadza się u cieląt już w wieku 6-9 miesięcy. Krowom korekcję racic przeprowadza się najczęściej 2 razy do roku: na wiosnę i jesienią. Na częstotliwość zabiegów pielęgnacyjnych ma wpływ rodzaj stanowisk inwentarskich. W oborach wolno-stanowiskowych, gdzie korytarze i stanowiska wykonane są z betonu, zwierzęta dość intensywnie ścierają racice. Natomiast w oborach uwięziowych, gdzie stanowiska są wyłożone ściółką lub matą gumową, ścieranie rogu racicznego prawie w ogóle nie występuje.

Choroby kończyn krów mlecznych, obok schorzeń wymion i zaburzeń metabolicznych, są jedną z najczęstszych przyczyn kłopotów w uzyskaniu wysokiej wydajności i jakości mleka.

W miesiącu listopadzie po zakończeniu sezonu pastwiskowego należy również odrobaczyć stado, szczególnie krowy będące w okresie zasuszania oraz „młodzież”.

Właściwe, dobrze zbilansowane, dostosowane do wydajności mlecznej i stanu fizjologicznego krów żywienie, odpowiednie warunki zoohigieniczne w oborze, zabiegi profilaktyczne wykonane w stadzie krów powodują, że krowy produkują mleko o wysokiej jakości i wartości odżywczej.

Lech Lewandowski