22 Luty 2018    |    Marta, Małgorzata, Piotr

menu górne

  • ASF

    UWAGA! AFRYKAŃSKI POMÓR ŚWIŃ

  • SIR

    Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich

  • Hotele SODR

    Nasze hotele w Modliszewicach i Sandomierzu zapraszają

  • Zapraszamy do SODR

    Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach zaprasza 

Zboża przewódkowe - jeszcze czas na siewy

Zboża przewódkowe - jeszcze czas na siewyPrzedłużająca się zima i opóźnienie wegetacji, jak to miało miejsce wiosną tego roku, skłania rolników do podęcia decyzji o siewach późnojesiennych niektórych odmian zbóż jarych. Jest to trudna i ryzykowna decyzja, zwłaszcza w przypadku wystąpienia mroźnej zimy bez okrywy śnieżnej. To ryzyko ponosi rolnik. Warto więc zadbać o to, by w gospodarstwie w danym roku uprawiać kilka odmian zbóż posianych we właściwym dla nich terminie agrotechnicznym, co pozwoli na stabilizację plonów w przypadku niepowodzenia uprawy danej odmiany. W naszym regionie klimatycznym długość zalegania okrywy śnieżnej i rozkład temperatur są nieprzewidywalne i stwarza większe ryzyko uprawy przewódek niż np. na zachodzie kraju.

 

Przewódki to odmiany zbóż jarych – pszenica, pszenżyto, żyto, które mogą być wysiewane zarówno wiosną, jak i jesienią. W obu tych terminach siewu wytwarzają kłos i ziarno. Odmiany ozime zbóż wysiane wiosną nie wydadzą ziarna zbóż, jeżeli nie przejdą stadium jarowizacji, czyli stanu niskich temperatur, która jest niezbędna, aby przejść z fazy rozwoju wegetatywnego w generatywny. Zboża jare również przechodzą stadium jarowizacji, ale w znacznie wyższej temperaturze i w krótszym czasie.

Zaletą odmian przewódkowych jest to, że można je wysiewać jesienią i wiosną, a także zimą, jeżeli warunki pozwalają na uprawę pola (od połowy października do kwietnia). Ich uprawa jest uzasadniona zwłaszcza wtedy, kiedy jest zbyt późno na siew ozimin, np. po burakach i kukurydzy uprawianej na ziarno. Na korzyść takich siewów przemawia bardzo dobre wykorzystanie zasobów wody wiosennej, szybszy wzrost wiosną oraz mniejsza wrażliwość na suszę. Hodowcy zalecają rozpoczęcie siewów w pierwszej dekadzie listopada i zwiększenie ilości wysiewu o 20%.

Decydując się na wysiew odmiany przewódkowej, należy zadbać o staranne przygotowanie stanowiska. Przede wszystkim trzeba dobrze rozdrobnić i wymieszać resztki pożniwne na taką głębokość, by nie szkodziły wschodom oraz odpowiednio wzbogacić glebę w azot. Siew przewódek w listopadzie zapewnia z reguły korzystne warunki wilgotnościowe, a także stwarza roślinom warunki do bezpiecznego przezimowania. Pole najlepiej przygotować do siewu w ciągu dnia, kiedy zbyt wilgotne stanowiska mają szansę nieco się osuszyć i ogrzać. Gleba nie powinna być ani zbyt wilgotna, ani zbyt sucha.

Przewódki mają największe szanse przezimowania w stadium szpilkowania, dlatego wysiew ich w terminie wcześniejszym nie jest wskazany, aby nie spowodować nadmiernego rozwoju roślin. W IUNG- PIB przeprowadzono badania dla wybranych odmian pszenicy jarej. Były to odmiany: Parabola, Tybalt, Cytra, Bombona, Monsun. Stopień zimowania badanych odmian uwzględnionych w badaniach był zadawalający, a plony z siewu jesiennego były wyższe niż wczesnowiosennego. Okazało się również, że pozytywny wpływ jesiennego terminu siewu na plonowanie odmian jarych pszenicy ujawnia się najsilniej w latach z niedoborem opadów.

Jesienny termin siewu odmian przewódkowych nie wpływa na zwiększenie ich porażenia przez choroby, a jakość ziarna bywa porównywalna do jakości ziarna pszenicy z siewów wiosennych, a w niektórych latach nawet lepsza. Wyższe plony ziarna w stosunku do siewów wiosennych uzyskuje się dzięki wykorzystaniu przez nie zasobów wody zimowej, a susze wiosenno-letnie, na które zboża jare są bardzo wrażliwe, nie są tak dotkliwe. Mając spory zapas wody wiosną, szybko się rozkrzewiają, mają lepszy pokrój łanu, dorodniejsze źdźbła boczne oraz obsadę kłosków w stosunku do siewów wiosennych. Dojrzewają na równi z odmianami ozimymi, a nawet wcześniej, co pozwala na wykorzystanie pola pod zasiewy rzepaku, a w przypadku pszenicy jarej i pszenżyta jarego z siewów wiosennych nie zawsze jest to możliwe.

W naszym kraju nie ma odmian zarejestrowanych jako przewódki. W katalogu odmian roślin uprawnych COBORU odmiany przewódkowe nie są wyszczególnione. Wśród odmian jarych w ten sposób mogą być uprawiane m.in.:
  • pszenica jara – Bombona, Cytra, Griwa, Koksa, Monsun, Nawra, Waluta, Żura, Ostka Smolicka, Epos, Thasos i Ethos;
  • pszenżyto jare – Andrus, Bienvenu, Dublet, Kargo, Matejko, Mieszko, Milewo, Nagano;
  • żyto jare – Bojko.

 

Krystyna Klimont